ETHEREUM · 7 DK OKUMA

Ethereum Anonim Nasıl Kullanılır?

Ethereum adresi her işleminizi herkese açık tek bir yerde toplar. Bu rehber, ETH kullanıcılarının kimliğini nerede ele verdiğini, yeni cüzdana bağlantısız nasıl gas gönderileceğini ve uygulamaların, köprülerin, node sağlayıcılarının cüzdanlarınızı eşleştirmesini nasıl önleyeceğinizi anlatır.

Aralarındaki noktalı bağlantılar kesilmiş üç ayrı Ethereum cüzdanı ve ortadakinin üzerinde bir gas damlası

Ethereum defterinde hiçbir isim yer almaz, yine de izi en kolay sürülen ağlardan biridir. Bunun nedeni kriptografi değildir. Nedeni hesap modeli, her işlemin gerektirdiği gas ücreti ve cüzdanları isimlere, uygulamalara ya da doğrulanmış bir borsa hesabına bağlama alışkanlığıdır. Ethereum'u anonim kullanmak, bu bağlantıları tek tek kontrol altına almaktan geçer.

Bir Ethereum Adresi Neden Herkese Açık Bir Profil Gibi Çalışır?

Ethereum tek tek coinleri değil, hesapları takip eder. Bir adres tek bir bakiye tutar. Adresin gönderdiği her işlem, nonce adı verilen artan bir sıra numarası taşır. Bir blok gezginini açan herkes tüm bakiyeyi, her tokenı, her NFT'yi, adresin etkileşime girdiği her uygulamayı ve her işlemin tam zamanını görebilir. ethereum.org'un hesaplar sayfası bu yapının ne kadar basit olduğunu gösterir.

Bu tasarım uygulama geliştirmek için harikadır. Gizlilik açısından ise bir adresin, hiçbir gönderiyi silmeyen bir sosyal medya profili gibi davranması anlamına gelir. Bundan üç sonuç çıkar:

Yeniden kullanım varsayılandır. Çoğu kişi yıllarca tek bir adres kullanır. Her yeni ödeme aynı görünür geçmişe eklenir.
Para üstü diye bir şey yoktur. Bitcoin tarzı bir cüzdan fonları yeni çıktılara bölebilir. Bir Ethereum hesabı ise kalanı olduğu gibi tutar, bu yüzden iz tek bir yerde kalır.
Varlıklar bir hikâye anlatır. Nadir bir NFT, bir yönetişim oyu ya da yalnızca tek bir ülkede satılan bir token, isim olmasa bile tek bir kişiyi işaret edebilir.

Yani amaç tek bir adresin içinde saklanmak değildir. Amaç, farklı adreslerin birbirine ya da size bağlanmasını önlemektir.

Ethereum Kullanıcıları Kimliklerini Nerede Açığa Çıkarır?

Bağlantıların çoğunu akıllıca yapılmış analizler bulmaz, adres sahibinin kendisi oluşturur. Tabloda en yaygın olanlar yer alıyor.

Sızıntı	Ne Açığa Çıkarır	Nasıl Önlenir
Doğrulanmış borsadan çekim	Alıcı adresin yanında yasal adınız	O adresi sonsuza dek herkese açık sayın
Ana cüzdanınızdan gönderilen gas	Yeni adresin aynı kişiye ait olduğu	Gas'ı ortak geçmişi olmayan bir yoldan sağlayın
ENS adı	Geçmişteki her işlemde okunabilir bir etiket	ENS adlarını yalnızca herkese açık cüzdanda tutun
Ethereum adresiyle oturum açma	Bir e-posta, hesap ya da IP yanında adresiniz	Bunu isteyen her uygulama için ayrı adres kullanın
Token onayları	Hangi uygulamaları çoğu zaman yıllarca kullandığınız	Ayrı bir uygulama cüzdanı kullanın; kullanılmayan onayları iptal edin
Varsayılan node sağlayıcısı	Kontrol ettiğiniz her adresin yanında IP adresiniz	Kendi node'unuzu kullanın ya da trafiği Tor üzerinden geçirin
Bir adresi herkese açık paylaşmak	Kullanıcı adınızla bakiyeniz arasında bir bağ	Her seferinde yeni bir alıcı adres paylaşın
Her şeyi tek seferde taşımak	Cüzdanlar arasında eşleşen tutarlar ve zamanlama	Tutarları değiştirin; adımlar arasında zaman geçsin

Bu rehberin geri kalanı bunların en zorlarını ayrıntılı olarak ele alıyor.

Gas Sorunu: İlk İşlem Sizi Ele Verir

Çoğu kişiyi yakalayan sızıntı budur. Bitcoin'de aynı biçimde bulunmaz.

Yeni Bir Adres Neden Kendi Başına Hareket Edemez?

Ethereum'daki her işlem, ETH ile ödenen gas gerektirir. Yalnızca bir token tutan, örneğin USDC, yepyeni bir adres, bir miktar ETH de tutana kadar bu tokenı hiçbir yere gönderemez. Gas belgeleri bu ücreti ayrıntılı biçimde açıklar.

İlk akla gelen, ana cüzdanınızdan biraz ETH göndermektir. Bu tek küçük transfer, izleyen herkese iki adresin aynı kişiye ait olduğunu söyler. Yeni bir adres oluştururken gösterilen tüm özen, 0.002 ETH'lik bir takviyeyle boşa gider.

Bağlantı Oluşturmadan Gas Sağlamanın Yolları

Yalnızca token değil, ETH de alın. Yeni adres ileride token taşıyacaksa, oraya önce diğer cüzdanlarınızla hiçbir bağı olmayan bir kaynaktan ETH gelmesini sağlayın.
İlk seferde yeterli miktarı alın. Sonradan ikinci bir takviyeye ihtiyaç duyan cüzdan aynı hataya davetiye çıkarır.
Başlangıç bakiyesi olarak bir mixer çıktısı kullanın. Bir Ethereum mixer ödemesi yeni adrese sıradan ETH olarak ulaşır. Hem gas'ı hem de cüzdanın amacı neyse onu karşılar.
Takılı kalan bir cüzdanı asla ana cüzdanınızdan "kurtarmayın". Yeni bir adresin gas'ı biterse onu yine aynı gizli yoldan fonlayın.

Her Cüzdana Tek Bir Görev Verin

Ethereum'da gizlilik, her şeyi yapan tek bir adresle değil, her biri tek bir iş yapan birkaç adresle daha kolaydır. Basit bir düzen:

Herkese Açık Cüzdan

Bu cüzdan bilinir. Doğrulanmış bir borsadan fon alır, bir ENS adı taşır, arkadaşlara ödeme yapar ya da sosyal medyada görünür. Onunla ilgili her şeyin görünür olduğunu varsayın. İçinde yalnızca göstermekten rahatsız olmayacağınız şeyleri tutun.

Gizli Birikim Cüzdanı

Bu cüzdan, herkese açık cüzdanla hiçbir bağlantısı olmayan bir yoldan ETH alır. Hiçbir uygulamaya giriş yapmaz. Hiçbir NFT airdrop'u almaz. Herkese açık cüzdana asla doğrudan fon göndermez. Bir donanım cüzdanı ona çok uygundur.

Uygulama Cüzdanı

Uygulamalar imza, onay ve token listenize erişim ister. Onlara bu amaçla oluşturulmuş bir adres verin. Bu cüzdana ölçülü miktarda fon koyun. Bir uygulama verilerinizi sızdırırsa yalnızca bu cüzdan hakkında bilgi edinir.

Üçü de tek bir seed phrase altında, ayrı türetme yollarında bulunabilir. Zincir üzerinde, bir işlem onları birbirine bağlayana kadar ilgisizdirler; kaçınılması gereken de tam olarak budur.

Mesaj İmzalama, Onaylar ve Uygulamalar

Her bağlantı bir transfer değildir. Bazıları imzalardan doğar.

Sign-In with Ethereum (EIP-4361), bir sitenin sizi bir adresle oturum açtırmasını sağlar. Site artık adresinizi IP'nizin, tarayıcınızın ve verdiğiniz e-posta ya da profilin yanında tutar. Aynı adresle iki hizmete giriş yapmak, bu hizmetlerden herhangi birinin ya da ileride yaşanacak bir veri sızıntısının iki hesabı birbirine bağlamasına olanak tanır.

Token onayları iptal edilene kadar zincir üzerinde kalır. On uygulamaya onay vermiş bir adres, alışkanlıklarınızın listesi gibi okunur. Eski onayları iptal etmek iyi bir güvenlik önlemidir. Aynı zamanda bir yabancının tek bakışta öğrenebileceklerini de azaltır.

Airdrop avcılığı sessiz bir gizlilik sorunudur. Projeler, birçok adresin arkasındaki tek kişiyi bulmak için cüzdan kümelerini inceler. Aynı yöntemler, cüzdanlarınızı gruplamaya çalışan herkes için de işe yarar: aynı fon kaynakları, aynı zamanlama, aynı uygulama çağrısı dizileri.

Layer 2 Ağları ve Köprüler

Layer 2 ağları ETH kullanımını ucuzlatır. Gizli hâle getirmez. Her büyük rollup'ın, ana zincirdeki gibi herkese açık bir blok gezgini vardır.

Köprüler belirli bir risk ekler. Ana ağdan bir köprüye 1.37 ETH çıkıp birkaç dakika sonra bir rollup'ta 1.37 ETH belirdiğinde, iki uç kolayca eşleşir. Layer 2'ye geçmek ağı değiştirir, sahiplik izini değil. Bir köprüyü kendi cüzdanlarınız arasında doğrudan bir transfer gibi değerlendirin.

Ağ Trafiğinizi Node Sağlayıcılarından Gizleyin

Defter, verinin yalnızca yarısıdır. Diğer yarısı ağ trafiğidir.

Tipik bir cüzdan uygulaması node çalıştırmaz. Bakiyenizi, nonce değerinizi ve token listenizi uzak bir sağlayıcıya sorar. Bu sağlayıcı, IP adresinizi cüzdanın kontrol ettiği her adresin yanında görür. Tek bir cüzdan uygulaması hem herkese açık hem de gizli adresinizi barındırıyorsa, bu tek istek düzeni ikisini blok zinciri dışında birbirine bağlar.

En güçlüden en basite seçenekler:

Kendi node'unuzu çalıştırın. ethereum.org node rehberi donanım gereksinimlerini anlatır. Böylece cüzdanınız yalnızca kendi makinenize sorar.
Cüzdan trafiğini Tor üzerinden geçirin. Sağlayıcı sorguları yine görür ama ev bağlantınızı göremez.
Gizli cüzdanları ayrı bir cüzdan uygulamasında ya da tarayıcı profilinde tutun, böylece sorguları asla herkese açık adresinizle yan yana gitmez.

Gizli Adresler: Ethereum Gizliliği Nereye Gidiyor?

ERC-5564, Ethereum için gizli adresleri (stealth addresses) tanımlar. Alıcı tek bir meta-adres yayınlar. Ardından her gönderici, yalnızca alıcının harcayabileceği yepyeni bir adres türetir. Dışarıdan bakanlar, büyüyen tek bir profil yerine birbiriyle ilgisiz tek kullanımlık adresler görür.

Cüzdanlardaki destek hâlâ sınırlıdır. Yine de bu fikri bilmeye değer, çünkü hesap modelinin temel sorununu, yani adres yeniden kullanımını çözer. Yaygınlaşana kadar ayrı cüzdanlar ve gizli fonlama aynı işi elle görür.

ETH Karıştırarak Cüzdanlar Arasındaki Bağı Koparmak

Ayrı cüzdanlar, ancak aralarında taşınan para iz bırakmıyorsa işe yarar. Bu adımı bir mixer üstlenir. ETH tek kullanımlık bir karıştırma adresine gider. Belirlediğiniz bekleme süresi dolduğunda, yeni ETH belirttiğiniz hedefe ulaşır; bu hedef gizli birikim cüzdanınız ya da gas'ı kullanıma hazır yeni bir uygulama cüzdanı olabilir.

Birkaç alışkanlık sonucu güçlendirir:

Daha önce hiç kullanılmamış bir adrese gönderin. Geçmişi olan bir hedef o geçmişi de beraberinde getirir.
Daha uzun bir gecikme seçin. Zaman, giriş ve çıkışı eşleştirmeyi zorlaştırır.
Fonları sonradan başka yere taşırken yuvarlak ya da akılda kalıcı tutarlardan kaçının.
Garanti Mektubunu saklayın. Kendiniz doğrulayabileceğiniz imzalı bir mesajdır. Garanti Mektubu Nedir rehberi bunun nasıl yapıldığını gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ethereum Varsayılan Olarak Anonim mi?

Hayır. Ethereum isimler yerine onaltılık dizeler gösterir, ancak hesap modeli her işlemi tek bir adres altında toplar. Bu adres bir borsa, bir ENS adı ya da herkese açık bir paylaşım yoluyla size bağlandığında, tüm geçmişi de size bağlanır.

Ethereum, Bitcoin'den Daha mı Gizli?

Günlük kullanımda genellikle daha az gizlidir. Bitcoin cüzdanları adresleri kendiliğinden değiştirir, Ethereum cüzdanları ise tek bir hesabı yeniden kullanır. Bitcoin Anonim Nasıl Kullanılır rehberi Bitcoin tarafını ele alır.

Yeni Bir Cüzdandan Token Göndermek İçin ETH Gerekir mi?

Evet. Her token transferi ETH ile ödenen gas gerektirir. Yeni cüzdanı, diğer adreslerinizle hiçbir bağlantısı olmayan bir kaynaktan gelen ETH ile fonlayın; aksi hâlde gas ödemesinin kendisi onları birbirine bağlar.

Donanım Cüzdanı Beni Anonim Yapar mı?

Özel anahtarları çevrim dışı tutar; bu bir güvenlik kazancıdır. Ancak defter, cihazın imzaladığı her adresi herkesin gözü önünde kaydetmeye devam eder, dolayısıyla cihaz izlenebilirlik açısından hiçbir şeyi değiştirmez.

Bir ENS Adını Sonradan Gizli Hâle Getirebilir miyim?

Pek sayılmaz. Kayıt ve geçmişteki her işlem zincir üzerinde kalır. Adı satmak ya da süresinin dolmasına izin vermek, oluşturduğu bağlantıyı silmez. ENS adlarını herkese açık olması amaçlanan cüzdanlarda tutun.

Layer 2 Kullanmak İşlemlerimi Gizler mi?

Hayır. Rollup'lar verilerini herkesin kontrol edebileceği şekilde yayınlar. Köprüye giren ya da köprüden çıkan transferler, tutar ve zamanlamayla kolayca eşleştirilir.

Kaynaklar ve İleri Okuma

Ethereum karıştırmaya başlayın →